“ทิ้งทานที่ต้นกัลปพฤกษ์…ธรรมเนียมโบราณที่คนรุ่นใหม่อาจไม่เคยรู้”

     มีบทดอกสร้อยบทหนึ่งว่า… ซักเอ๋ยซักส้าว  ผลมะนาวทิ้งทานในงานศพ เข้าแย่งชิงเหมือนสิ่งไม่เคยพบ ไม่น่าคบแลหนอพวกขอทาน

     ผลมะนาวทิ้งทาน ในบทดอกสร้อยบทนี้ หมายถึง ผลมะนาวที่ใส่เงินไว้ภายในใช้โยนให้ทาน เรียกกันว่า ทิ้งทานกัลปพฤกษ์ ในงานถวายพระเพลิงพระบรมศพมักมีการทิ้งทานเช่นนี้ เช่นในพระราชพงศาวดาร ฉบับพระราชหัตถเลขา มีข้อความกล่าวถึงการทิ้งทานในงานถวายพระเพลิงพระบรมศพสมเด็จพระนารายณ์มหาราชว่า “ครั้นพระบรมศพถึงหน้าพระที่นั่งจักรวรรดิ จึงทรงพระกรุณาให้ตีฆ้องสัญญาให้หยุดกระบวนแห่ทั้งปวงหน้าหลังแล้ว สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวก็ทรงพัชนีฝักมะขามโบกสามทีให้ทิ้งทาน ข้าทูลละอองธุลีพระบาทผู้ประจำต้นกัลปพฤกษ์ถวายบังคมสามลาแล้วก็ทิ้งทาน ครั้นทิ้งทานแล้วก็ให้ตีฆ้องสัญญาให้ยาตรา กระบวนแห่ทั้งปวงไปถึงพระเมรุมาศ” ในกรณีที่เจ้านายชั้นสูงสิ้นพระชนม์ก็มีการทิ้งทานเช่นกัน ดังที่เล่าไว้ในจดหมายการพระศพสมเด็จเจ้าฟ้าสุดาวดี กรมหลวงโยธาเทพว่า เมื่อกระบวนแห่ไปถึงต้นกัลปพฤกษ์ มีการทิ้งทาน

ข้อมูลจาก: คณะกรรมการจัดทำหลักเกณฑ์การใช้ราชาศัพท์

#ต้นกัลปพฤกษ์
#การทิ้งทาน
#ศูนย์ประชาสัมพันธ์พระบรมศพ
#สมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง
#Queensirikit